29/10/2569

สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ปี 2569: ตัวเลขที่ครอบครัวควรรู้

สรุปสถิติผู้สูงอายุไทยล่าสุดจากหน่วยงานรัฐ จำนวนและสัดส่วนผู้สูงอายุ ภาวะพึ่งพิง สมองเสื่อม การหกล้ม ผู้ดูแล และระบบดูแลระยะยาว พร้อมลิงก์ต้นทางทุกตัวเลข

ปรับปรุงล่าสุด: 29 ตุลาคม 2569

ผลสำรวจล่าสุดของสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่า ปี 2567 ประเทศไทยมีผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป 14,027,411 คน คิดเป็นร้อยละ 20.0 ของประชากร ส่วนข้อมูลทะเบียนราษฎรที่กรมกิจการผู้สูงอายุรวบรวม ณ 31 ธันวาคม 2566 นับได้ 13,193,217 คน หรือร้อยละ 19.97 หน้านี้สรุปตัวเลขทางการเรื่องผู้สูงอายุไทยไว้ในที่เดียว ทุกตัวเลขบอกหน่วยงาน ชื่อเอกสาร ปีของข้อมูล และลิงก์ต้นทาง เพื่อให้นักศึกษา นักวิจัย ครู สื่อมวลชน และครอบครัว นำไปอ้างอิงต่อได้

สรุปสั้น ๆ

• ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป: ร้อยละ 20.0 ของประชากร (สำนักงานสถิติแห่งชาติ ข้อมูลปี 2567)
• ผู้สูงอายุร้อยละ 12.9 อยู่คนเดียว และร้อยละ 22.6 อยู่ลำพังกับคู่สมรส (สำนักงานสถิติแห่งชาติ ข้อมูลปี 2567)
• ผู้สูงอายุร้อยละ 5.6 เคยหกล้มในช่วง 6 เดือนก่อนสำรวจ ส่วนใหญ่หกล้มในบ้านหรือบริเวณบ้าน (สำนักงานสถิติแห่งชาติ ข้อมูลปี 2567)
• ภาวะสมองเสื่อม: กรมการแพทย์ประมาณการ 651,950 คน หรือร้อยละ 5.43 ของผู้สูงอายุ (ประมาณการปี 2563)
• คาดประมาณปี 2583: ผู้สูงอายุ 20,510,045 คน หรือร้อยละ 31.37 ของประชากร (สศช. อ้างในรายงานกรมกิจการผู้สูงอายุ)

อ่านก่อนใช้ตัวเลข ตัวเลขผู้สูงอายุของไทยมี 2 ชุดหลักที่ไม่เท่ากันเสมอ คือ ผลสำรวจ ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สุ่มสัมภาษณ์ครัวเรือนตัวอย่าง แล้วประมาณค่าทั้งประเทศ) กับ ทะเบียนราษฎร ของกรมการปกครอง (นับคนสัญชาติไทยที่มีชื่อในทะเบียนบ้าน) เวลาอ้างอิงควรระบุให้ชัดว่าใช้ชุดไหนและปีไหน

1. โครงสร้างประชากร: ผู้สูงอายุไทยมีกี่คน

จำนวนและสัดส่วนล่าสุด

ทำไมสองชุดไม่เท่ากัน ปีของข้อมูลต่างกัน (2567 กับสิ้นปี 2566) และวิธีนับต่างกัน ผลสำรวจเป็นค่าประมาณจากครัวเรือนตัวอย่าง 86,880 ครัวเรือน ส่วนทะเบียนราษฎรนับเฉพาะคนสัญชาติไทยตามทะเบียนบ้าน นอกจากนี้ร้อยละ 10.9 ของ สสช. คิดจากจำนวนผู้สูงอายุ ส่วนร้อยละ 2.85 ของทะเบียนคิดจากประชากรทั้งประเทศ จึงเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้

หมายเหตุ: รายงานของกรมกิจการผู้สูงอายุพิมพ์จำนวนผู้สูงอายุไว้ 2 ค่าในเล่มเดียวกัน (13,193,217 และ 13,193,247 คน) หน้านี้ใช้ 13,193,217 เพราะเท่ากับผลรวมของ 3 กลุ่มวัยที่รายงานแสดงไว้ (60–69 ปี 7,378,396 คน, 70–79 ปี 3,932,712 คน, 80 ปีขึ้นไป 1,882,109 คน)

ข้อมูลทะเบียนราษฎรปี 2567–2568 [หาไม่พบ: ค้นหน้าสถิติของกรมกิจการผู้สูงอายุ ไฟล์ล่าสุดคือ พ.ย. 2566 และไม่ใช่ยอดระดับประเทศ]

ไทยเป็นสังคมสูงอายุระดับไหน

รายงานของกรมกิจการผู้สูงอายุแบ่งระดับไว้ดังนี้

ทุกหน่วยงานตรงกันว่าไทยอยู่ที่เส้นของ สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ แต่ระบุปีที่ข้ามเส้นไม่ตรงกัน

• กรมกิจการผู้สูงอายุ: “ประเทศไทยเริ่มเข้าสู่สังคมสูงอายุเมื่อ พ.ศ. 2548 และใช้เวลาประมาณ 20 ปี จึงเข้าสู่สังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์ใน พ.ศ. 2567” (สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566)
• สำนักงานสถิติแห่งชาติ: ผลสำรวจปี 2567 ได้ร้อยละ 20.0 และสรุปว่าไทย “เข้าสู่การเป็นสังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ (Complete aged society)”
• กรมการแพทย์: ข่าววันที่ 12 ต.ค. 2565 ระบุว่าไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุสมบูรณ์ในปี 2565

ปีต่างกันเพราะใช้ฐานข้อมูลต่างกัน ทะเบียนราษฎรสิ้นปี 2566 ยังเป็นร้อยละ 19.97 ซึ่งยังไม่ถึงร้อยละ 20 ส่วนข่าวกรมการแพทย์ไม่ได้ระบุฐานข้อมูลที่ใช้ ถ้าจะอ้างปีเดียว แนะนำให้อ้างพร้อมชื่อหน่วยงานเสมอ

คาดประมาณถึงปี 2583

มีตัวเลขคาดประมาณ 2 ฉบับ ฉบับแรกที่ สศช. พิมพ์เมื่อ ก.พ. 2556 แสดงตารางรายกลุ่มอายุของปี 2583 เมื่อนำกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไปมาบวกกันได้ 20,519 พันคน คิดเป็นร้อยละ 32.13 ของประชากร 63,864 พันคน (วิธีคำนวณ: 4,524 + 4,434 + 4,250 + 3,389 + 2,252 + 1,179 + 394 + 97 พันคน หารด้วย 63,864 พันคน) และกลุ่ม 80 ปีขึ้นไปได้ 3,922 พันคน (2,252 + 1,179 + 394 + 97) ฉบับนี้ไม่นับคนที่ไม่มีสัญชาติไทยและไม่มีชื่อในทะเบียนบ้าน ส่วนฉบับปรับปรุงปรับฐานประชากรและข้อสมมุติใหม่ จึงได้ตัวเลขต่างจากฉบับแรกเล็กน้อย ผู้เรียบเรียงยังเปิดเอกสารฉบับปรับปรุงจาก สศช. โดยตรงไม่ได้ ตัวเลขฉบับปรับปรุงในหน้านี้จึงอ้างผ่านรายงานกรมกิจการผู้สูงอายุ

จำนวนผู้สูงอายุ 80 ปีขึ้นไปปี 2583 ตามฉบับปรับปรุง [หาไม่พบ: รายงานกรมกิจการผู้สูงอายุแสดงถึงปี 2580 เท่านั้น]

2. สุขภาพและการพึ่งพิง

ติดสังคม ติดบ้าน ติดเตียง

ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่ยังช่วยเหลือตัวเองได้ ตัวเลขจาก 2 แหล่งที่วัดคนละวิธี

ทำไมสองชุดไม่เท่ากัน สสช. จัดกลุ่มจากคำตอบในแบบสำรวจครัวเรือน ส่วนกระทรวงสาธารณสุขให้บุคลากรประเมินด้วยคะแนน Barthel ADL ปี 2566 คัดกรองได้ 7,403,822 คน หรือร้อยละ 75.24 ของผู้สูงอายุ 9,839,805 คนในเขตสุขภาพที่ 1–12 ไม่รวมกรุงเทพมหานคร ร้อยละในตารางคิดจากผู้ที่ได้รับการคัดกรอง (ตัวเลขกระทรวงสาธารณสุขอ้างผ่านรายงานกรมกิจการผู้สูงอายุ พ.ศ. 2566)

ญาติที่อยากรู้ว่าพ่อแม่อยู่กลุ่มไหน ลองทำ แบบทดสอบการช่วยเหลือตัวเอง (Barthel ADL) ได้ใน 3 นาที

โรคเรื้อรังที่พบบ่อย

ความชุกของโรคเรื้อรังในผู้สูงอายุไทย [หาไม่พบ: แหล่งหลักคือการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ของสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ซึ่งไม่อยู่ในรายชื่อแหล่งที่หน้านี้ใช้ และรายงานสำรวจผู้สูงอายุของ สสช. ปี 2567 ไม่มีหมวดโรคเรื้อรัง]

ตัวเลขที่มีคือ จำนวนครั้ง ที่ผู้สูงอายุสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง) มารับบริการผู้ป่วยนอก ปีงบประมาณ 2566 (สปสช. อ้างในรายงานกรมกิจการผู้สูงอายุ)

ตัวเลขนี้นับครั้ง ไม่ใช่จำนวนคน คนเดียวอาจมาหลายครั้ง และไม่รวมผู้ใช้สิทธิอื่น จึงใช้บอกได้ว่าโรคไหนทำให้ผู้สูงอายุมาโรงพยาบาลบ่อย แต่ใช้บอกว่ามีผู้ป่วยกี่คนไม่ได้

การหกล้ม

จากผลสำรวจ สสช. ปี 2567 ผู้สูงอายุ ร้อยละ 5.6 เคยหกล้มในช่วง 6 เดือนก่อนวันสัมภาษณ์ (หกล้ม 1 ครั้ง ร้อยละ 3.8 และมากกว่า 1 ครั้ง ร้อยละ 1.8)

• ยิ่งอายุมากยิ่งหกล้มบ่อย: 60–69 ปี ร้อยละ 4.7, 70–79 ปี ร้อยละ 6.3, 80 ปีขึ้นไป ร้อยละ 8.8
• ผู้หญิงหกล้มมากกว่าผู้ชาย: ร้อยละ 6.3 และ 4.8
• สาเหตุของการหกล้มครั้งสุดท้าย: สะดุด ร้อยละ 46.5, ลื่น ร้อยละ 29.5, พื้นต่างระดับ ร้อยละ 10.8, หน้ามืดวิงเวียน ร้อยละ 6.5
• สถานที่: บริเวณตัวบ้าน ร้อยละ 50.5, ภายในตัวบ้าน ร้อยละ 32.4, นอกบริเวณบ้าน ร้อยละ 17.1
• มีผู้สูงอายุเพียงร้อยละ 7.1 ที่อาศัยในบ้านซึ่งมีสภาพแวดล้อมเหมาะสมตามนิยามของ สสช. (เช่น ราวยึดเกาะที่บันไดและห้องน้ำ ห้องนอนชั้นล่าง ห้องน้ำในบ้าน ส้วมแบบนั่งห้อยเท้า)

ตัวเลขเดียวกันในการสำรวจครั้งก่อน ๆ: ปี 2550 ร้อยละ 10.3, ปี 2557 ร้อยละ 11.6, ปี 2564 ร้อยละ 6.4 (คำถามถามย้อนหลัง 6 เดือนเหมือนกัน)

ประเมินความเสี่ยงเบื้องต้นได้ที่ แบบทดสอบความเสี่ยงหกล้ม (Thai-FRAT)

3. ภาวะสมองเสื่อม

ตัวเลขภาวะสมองเสื่อมในไทยมีหลายชุด มาจากปีและวิธีที่ต่างกัน ยังไม่มีตัวเลขความชุกระดับประเทศชุดใหม่ที่ได้จากการตรวจวินิจฉัย จึงแสดงทุกชุดที่หาได้จากแหล่งทางการ

ทำไมตัวเลขต่างกันมาก ร้อยละ 8.1 มาจากการสุ่มตรวจประชากรเมื่อปี 2557 ส่วน 651,950 คนเป็นการประมาณการ ส่วนผลคัดกรองเป็นการตรวจเบื้องต้นที่ยังไม่ใช่การวินิจฉัย และจำนวนผู้เข้ารับการรักษานับเฉพาะคนที่มาถึงสถานพยาบาล ช่องว่างระหว่างตัวเลขประมาณการกับจำนวนผู้ที่ได้รับการรักษาจึงกว้าง

ญาติที่สังเกตว่าพ่อแม่ความจำเปลี่ยนไป ใช้ แบบทดสอบความจำถดถอย (IQCODE) ที่ญาติตอบแทนได้ ก่อนพบแพทย์ และอ่านเรื่อง การดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ที่บ้านหรือที่ศูนย์ ประกอบ

4. ผู้ดูแลและการอยู่อาศัย

ผู้สูงอายุอยู่กับใคร (สสช. ข้อมูลปี 2567)

หมายเหตุสำหรับผู้อ้างอิง: ตาราง “สถิติผู้สูงอายุที่สำคัญ” ในเล่มเดียวกันมีตัวเลข “ร้อยละของผู้สูงอายุที่อยู่กับคู่สมรส” = 25.9 ซึ่งคิดจากผู้สูงอายุที่อาศัยร่วมกับสมาชิกในครัวเรือน (ไม่นับคนที่อยู่คนเดียว) ส่วน 22.6 คิดจากผู้สูงอายุทั้งหมด ทั้งสองค่าสอดคล้องกัน (22.6 ÷ 87.1 = 25.9)

ใครเป็นผู้ดูแล (สสช. ข้อมูลปี 2567)

• ผู้สูงอายุที่มีผู้ดูแล ร้อยละ 8.6 เพิ่มตามอายุ: 60–69 ปี ร้อยละ 3.4, 70–79 ปี ร้อยละ 10.1, 80 ปีขึ้นไป ร้อยละ 32.8
• ผู้ดูแลหลักส่วนใหญ่เป็นคนในครอบครัว: บุตร (ดูหมายเหตุ), คู่สมรส ร้อยละ 24.1, ญาติ ร้อยละ 16.6, คนอื่น เช่น ผู้รับจ้างดูแล เจ้าหน้าที่ศูนย์บริการ ลูกจ้าง เพื่อนบ้าน ร้อยละ 2.2
• ผู้ดูแลที่เคยได้รับการอบรมเรื่องการดูแลผู้สูงอายุมีร้อยละ 11.0 (อบรมแบบไม่เป็นทางการ ร้อยละ 7.5 แบบเป็นทางการ ร้อยละ 3.5) ร้อยละ 89.0 ไม่เคยอบรม

หมายเหตุสัดส่วนบุตร: รายงาน สสช. หน้าเดียวกันพิมพ์ไว้ 2 ค่า ข้อความเขียน ร้อยละ 51.7 แต่แผนภาพเขียน ร้อยละ 57.1 เมื่อรวมกับคู่สมรส ญาติ และอื่น ๆ ค่าในแผนภาพรวมได้ร้อยละ 100.0 ส่วนค่าในข้อความรวมได้ร้อยละ 94.6 ผู้อ้างอิงควรระบุว่าใช้ค่าไหน หรือสอบถามสำนักงานสถิติแห่งชาติ

ผู้ดูแลที่เริ่มรู้สึกเหนื่อยล้า ลองประเมินตัวเองด้วย แบบทดสอบภาระผู้ดูแล

5. ระบบดูแลระยะยาว

ระบบดูแลระยะยาว (LTC) ของ สปสช.

ระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของ สปสช. ให้บริการตามแผนการดูแลรายบุคคล (care plan)

• ปี 2566: ผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงที่เข้าถึงบริการดูแลระยะยาว 218,771 คน (คำนวณโดยผู้เรียบเรียง: รวมตัวเลขรายจังหวัด 77 จังหวัด แยก 2 เพศ จำนวน 154 แถว จากชุดข้อมูลเปิดของ สปสช. บน data.go.th ซึ่งไม่ได้พิมพ์ยอดรวมไว้) กรุงเทพมหานครมีในชุดข้อมูลนี้ 35 คน
• ปี 2567–2569 [หาไม่พบ: ชุดข้อมูลเปิดของ สปสช. มีถึงปี 2566 และเว็บระบบ LTC ของ สปสช. ปิดปรับปรุงระหว่าง 16–31 ต.ค. 2569]

สถานดูแลผู้สูงอายุที่ได้รับอนุญาต

กิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงต้องได้รับอนุญาตจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ระบบออนไลน์ของ สบส. แสดงสถานะคำขอแบบเรียลไทม์ ข้อมูล ณ วันที่ 29 ตุลาคม 2569 เวลา 14:32 น.

• ตัวเลขเปลี่ยนได้ทุกวัน ควรอ้างพร้อมวันที่ดึงข้อมูลเสมอ
• กรุงเทพมหานครมี Nursing Home ที่ได้รับใบอนุญาตมากที่สุด 392 แห่ง
• ข้อมูลเก่าในรายงานกรมกิจการผู้สูงอายุ พ.ศ. 2566 (อ้าง สบส.) ระบุว่า “ระหว่าง พ.ศ. 2564–2566 มีสถานบริบาล (nursing home) รวม 788 แห่ง” ตัวเลขนี้นับเฉพาะ 3 ปีนั้น จึงน้อยกว่าตัวเลขปัจจุบัน

ญาติตรวจรายชื่อศูนย์ที่ได้รับอนุญาตได้เอง ดูวิธีที่ ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุต้องมีใบอนุญาตไหม เช็กเองได้ใน 1 นาที

6. ตัวเลขเหล่านี้หมายความว่าอะไรสำหรับครอบครัว

ตัวเลขชุดนี้บอกว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังดูแลตัวเองได้ แต่ความต้องการคนช่วยเพิ่มขึ้นชัดเจนเมื่ออายุ 80 ปีขึ้นไป ทั้งการหกล้มและการมีผู้ดูแล ขณะที่ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวหรืออยู่กับคู่สมรสสองคนมีมากขึ้น และผู้ดูแลในบ้านส่วนใหญ่ไม่เคยได้รับการอบรม ครอบครัวจึงควรเริ่มจากเรื่องที่ทำได้ก่อน เช่น ปรับบ้านให้ปลอดภัยจากการลื่นและสะดุด สังเกตความจำและการช่วยเหลือตัวเองของท่านเป็นระยะ และปรึกษาแพทย์เมื่อเห็นการเปลี่ยนแปลง ส่วนผู้ดูแลควรดูแลใจตัวเองด้วย ถ้าเริ่มเหนื่อยเกินกำลัง การขอความช่วยเหลือจากคนในครอบครัว ชุมชน หรือบริการดูแลผู้สูงอายุ ช่วยให้ทั้งผู้สูงอายุและผู้ดูแลอยู่ได้อย่างมีคุณภาพ

สอบถามเรื่องการดูแลผู้สูงอายุกับ Nest Nursing Home โทร 02-460-9280 หรืออ่านเรื่อง ช่วงแรกหลังพ่อแม่เข้าศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ

ตารางสรุปตัวเลขหลัก

English abstract

This page summarises the latest official statistics on older people in Thailand, updated on 29 October 2026 (B.E. 2569). According to the National Statistical Office’s 2024 Survey of Older Persons, people aged 60 and over numbered 14,027,411, or 20.0% of the population, while civil registration data compiled by the Department of Older Persons counted 13,193,217 (19.97%) at the end of 2023. The page also covers functional dependency, falls, dementia, living arrangements, family caregivers, the National Health Security Office’s long-term care programme and licensed elderly care facilities, showing both figures with an explanation wherever official sources disagree. Every figure names its agency, document and data year, and links to the original government source.

วิธีอ้างอิงหน้านี้

รูปแบบ APA (ภาษาไทย)

Nest Nursing Home. (2569). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ปี 2569: ตัวเลขที่ครอบครัวควรรู้. สืบค้นเมื่อ [วัน เดือน ปี ที่เข้าถึง], จาก https://www.nestnursing.com/article/read/elderly-situation-thailand

หน้านี้เป็นการสรุปจากแหล่งทางการ หากต้องการอ้างตัวเลขใดในงานวิชาการ แนะนำให้อ้างเอกสารต้นทางของตัวเลขนั้นโดยตรงด้วย (ดูรายการด้านล่าง)

แหล่งอ้างอิง

เข้าถึงแหล่งที่ 1–7 เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 และแหล่งที่ 8 เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569

1. สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. ข้อมูลปี 2567 (เผยแพร่ 2567–2568). https://nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf
2. กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566. ข้อมูลปี 2566. https://www.dop.go.th/download/statistics/th1738230377-2563_0.pdf
3. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2556). การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2583. https://phuket.nso.go.th/images/nat/p14.pdf
4. กรมการแพทย์. (12 ตุลาคม 2565). กรมการแพทย์แนะ รู้ทันโรคอัลไซเมอร์. https://www.dms.go.th/Content/Select_Landding_page?contentId=36442
5. กรมอนามัย. (20 เมษายน 2560). ข่าวกรมอนามัย: ไม่ล้ม ไม่ลืม ไม่ซึมเศร้า กินข้าวอร่อย. https://anamai.moph.go.th/th/news-anamai/14386
6. กรมอนามัย. (2564). ภาวะสมองเสื่อม [เอกสารวิชาการ]. https://dopah.anamai.moph.go.th/web-upload/8x6b2a6a0c1fbe85a9c274e6419fdd6071/tinymce/KPI256405/121/2564051211.pdf
7. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงที่เข้าถึงบริการดูแลระยะยาว ปี 2566 [ชุดข้อมูลเปิด]. https://data.go.th/dataset/ltc
8. กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. ระบบกิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง: สถิติและรายงาน. ข้อมูล ณ 29 ตุลาคม 2569. https://esta.hss.moph.go.th/page-reports.php