พ่อแม่เพิ่งเข้าศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ช่วงแรกปรับตัวอย่างไร
ช่วงแรกหลังพ่อแม่เข้าศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ท่านมักยังไม่คุ้น ลูกก็มักรู้สึกผิด สรุปสิ่งที่พบบ่อย วิธีช่วยให้ท่านปรับตัว ควรไปเยี่ยมแบบไหน และวิธีดูแลใจตัวเอง
ช่วงแรกหลังเข้าศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ เป็นเรื่องปกติที่พ่อแม่จะยังไม่คุ้น และลูกหลานจะรู้สึกใจไม่สบาย แต่ละท่านใช้เวลาปรับตัวไม่เท่ากัน สิ่งที่ช่วยได้มากคือการไปเยี่ยมอย่างสม่ำเสมอ การนำของที่คุ้นเคยไปไว้ใกล้ตัวท่าน และการเล่าเรื่องนิสัยกับความชอบของท่านให้ทีมดูแลรู้ บทความนี้สรุปสิ่งที่มักเกิดขึ้นในช่วงแรก และสิ่งที่ลูกหลานทำได้ ทั้งเพื่อพ่อแม่และเพื่อใจตัวเอง
ช่วงแรกพ่อแม่มักรู้สึกอย่างไร
การย้ายจากบ้านที่อยู่มาหลายสิบปีไปอยู่ที่ใหม่ เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ในช่วงแรกจึงอาจเห็นสิ่งเหล่านี้
- เงียบลง หรือไม่อยากร่วมกิจกรรม
- ถามหาบ้าน หรือขอกลับบ้านบ่อย ๆ
- หงุดหงิดง่าย หรือน้อยใจ
- นอนหลับยากกว่าเดิม หรือทานอาหารได้น้อยลงในช่วงแรก
- ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมอาจดูสับสนมากขึ้นกว่าตอนอยู่บ้าน เพราะทุกอย่างรอบตัวเปลี่ยนไป
ส่วนใหญ่อาการเหล่านี้ค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อท่านเริ่มคุ้นกับคน เวลา และสถานที่ แต่ถ้าท่านทานอาหารได้น้อยต่อเนื่องหลายวัน ซึมมาก ไม่ยอมลุกจากเตียง หรือมีอาการเปลี่ยนไปจากเดิมชัดเจน ควรคุยกับทีมดูแลทันที เพื่อให้ช่วยประเมินและประสานการดูแลที่เหมาะสม
ลูกหลานช่วยให้พ่อแม่ปรับตัวได้อย่างไร
1. เล่าเรื่องของท่านให้ทีมดูแลฟัง ทีมดูแลจะดูแลได้ใกล้ใจขึ้น ถ้ารู้ว่าท่านชอบตื่นกี่โมง ชอบทานอะไร ไม่ชอบอะไร เคยทำงานอะไร ชอบคุยเรื่องไหน หรือมีเพลงที่ชอบ เรื่องเล็ก ๆ เหล่านี้ช่วยให้ท่านรู้สึกว่ามีคนเข้าใจ
2. นำของที่คุ้นเคยไปไว้ใกล้ตัว เช่น รูปครอบครัว หมอนหรือผ้าห่มผืนเดิม เสื้อผ้าตัวโปรด หรือนาฬิกาที่ท่านใช้ประจำ ของคุ้นตาช่วยให้ห้องใหม่รู้สึกเป็นที่ของท่านมากขึ้น ส่วนเอกสารและของใช้ที่ศูนย์ให้เตรียม ดูได้ที่คำถามที่พบบ่อย
3. พูดความจริงอย่างอ่อนโยน การบอกท่านว่า “มาพักแค่ไม่กี่วัน” ทั้งที่ไม่ใช่ อาจทำให้ท่านรอวันกลับบ้านและผิดหวังซ้ำ ๆ การอธิบายเหตุผลด้วยความรัก เช่น อยากให้มีคนดูแลตลอดเวลาที่ลูกทำไม่ได้ และย้ำว่าลูกจะมาเยี่ยมเสมอ มักช่วยได้มากกว่า
4. ให้เวลาท่าน และให้เวลาตัวเอง อย่าเพิ่งตัดสินจากสัปดาห์แรก การปรับตัวเป็นกระบวนการ บางวันดี บางวันไม่ดี เป็นเรื่องปกติ
ถ้ายังอยู่ในช่วงเตรียมตัวก่อนพาท่านเข้าศูนย์ อ่านเพิ่มได้ในก่อนเข้าศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ต้องเตรียมอะไรบ้าง
ควรไปเยี่ยมพ่อแม่บ่อยแค่ไหน
ไม่มีสูตรตายตัว ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าความถี่ การมาเยี่ยมทุกวันอาทิตย์อย่างแน่นอน มักดีกว่ามาบ่อยแต่ไม่แน่นอน เพราะท่านมีวันให้รอคอยและรู้ว่าลูกจะมา
- บอกวันที่จะมาครั้งถัดไปทุกครั้งก่อนกลับ ช่วยให้ท่านไม่รู้สึกถูกทิ้งไว้
- ทำกิจกรรมด้วยกัน เช่น ทานข้าว ดูรูปเก่า ฟังเพลงที่ท่านชอบ หรือพาเดินเล่นในสวน ดีกว่านั่งเฝ้าเฉย ๆ
- ถ้าท่านขอกลับบ้านทุกครั้งที่ลูกมา ไม่ต้องเถียงหรือรีบตัดบท รับฟังความรู้สึกของท่าน แล้วปรึกษาทีมดูแลว่าควรปรับเวลาหรือรูปแบบการเยี่ยมอย่างไร เพราะแต่ละท่านต่างกัน
- ถ้ามาไม่ได้ การโทรหรือวิดีโอคอลสั้น ๆ ก็ช่วยให้ท่านรู้ว่าลูกยังนึกถึง
ระยะทางระหว่างบ้านลูกหลานกับศูนย์มีผลต่อการไปเยี่ยมได้จริง อ่านเรื่องนี้เพิ่มในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ สุขุมวิท ปุณณวิถี และสมุทรปราการ
รู้สึกผิดที่ส่งพ่อแม่เข้าศูนย์ ทำอย่างไรดี
ความรู้สึกผิดเป็นเรื่องที่ลูกหลานแทบทุกคนเจอ และมักมาจากความรัก ไม่ใช่เพราะทำผิด หลายครอบครัวตัดสินใจเพราะการดูแลที่บ้านเริ่มเกินกำลัง หรือท่านต้องการการดูแลตลอดเวลาที่ลูกให้ไม่ได้
- เปลี่ยนมุมมองจาก “ส่งไป” เป็น “หาคนมาช่วยดูแล” ลูกยังเป็นคนสำคัญที่สุดของท่านเหมือนเดิม เพียงแต่ไม่ต้องทำทุกอย่างเองคนเดียว
- ใช้เวลาที่เหลือกับท่านให้มีคุณภาพ หลายครอบครัวพบว่า เมื่อไม่ต้องเหนื่อยกับการดูแลทั้งวัน เวลาที่ได้อยู่ด้วยกันกลับมีความสุขขึ้น อ่านมุมมองนี้เพิ่มได้ในดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ที่บ้าน หรือเข้าศูนย์
- ดูแลใจตัวเองด้วย ถ้าเหนื่อย นอนไม่หลับ หรือรู้สึกผิดจนกระทบชีวิตประจำวัน ลองเช็กภาระของตัวเองด้วยแบบทดสอบภาระผู้ดูแล และคุยกับคนที่ไว้ใจ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
เมื่อไหร่ควรคุยกับทีมดูแลของศูนย์
คุยได้ทุกเรื่อง ไม่ต้องรอให้เป็นเรื่องใหญ่ โดยเฉพาะเมื่อ
- ผ่านไปนานแล้ว แต่ท่านยังไม่ดีขึ้น หรือแย่ลง
- ท่านทานได้น้อย น้ำหนักลด หรือดูอ่อนเพลียผิดปกติ
- ลูกเห็นรอยช้ำ แผล หรือได้ยินท่านเล่าเรื่องที่ทำให้กังวล
- ลูกอยากรู้ว่าแต่ละวันท่านทำอะไร ทานได้แค่ไหน นอนหลับดีไหม
ศูนย์ที่ดีจะยินดีให้ข้อมูลและรับฟัง เพราะครอบครัวกับทีมดูแลทำงานร่วมกันเพื่อท่าน
ช่วงแรกที่ Nest Nursing Home
ทั้ง 2 สาขามีห้องนั่งเล่น ทีวี คาราโอเกะ พื้นที่สวนภายนอก และกิจกรรมสันทนาการ ให้ผู้สูงอายุได้พบเพื่อนวัยเดียวกันและมีสิ่งที่ทำระหว่างวัน ญาติที่มาเยี่ยมใช้พื้นที่เหล่านี้ทำกิจกรรมกับท่านได้
มีคำถามเรื่องการปรับตัวของพ่อแม่ หรืออยากนัดเข้ามาดูสถานที่ก่อนตัดสินใจ โทร 02-460-9280 หรือ LINE @nestnursing ทุกวัน 9.00 - 17.00 น. สาขาปุณณวิถี สุขุมวิท 101 และสาขาบางปู สมุทรปราการ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้สูงอายุใช้เวลาปรับตัวในศูนย์ดูแลนานแค่ไหน แต่ละท่านไม่เท่ากัน บางท่านคุ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ บางท่านใช้เวลานานกว่านั้น ขึ้นกับสุขภาพ นิสัย และการได้พบครอบครัวสม่ำเสมอ ถ้านานแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรคุยกับทีมดูแลของศูนย์
ช่วงแรกควรงดไปเยี่ยมเพื่อให้ท่านปรับตัวเร็วขึ้นไหม ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน บางท่านปรับตัวได้ดีขึ้นเมื่อลูกมาบ่อย บางท่านอาจอยากกลับบ้านมากขึ้นทุกครั้งที่เห็นลูก ควรปรึกษาทีมดูแลซึ่งเห็นท่านทุกวัน
พ่อแม่ขอกลับบ้านทุกครั้งที่ไปเยี่ยม ควรทำอย่างไร รับฟังความรู้สึกของท่านโดยไม่เถียง อธิบายเหตุผลด้วยความอ่อนโยน บอกวันที่จะมาครั้งถัดไป และปรึกษาทีมดูแลเรื่องเวลาและรูปแบบการเยี่ยมที่เหมาะกับท่าน
รู้สึกผิดที่ส่งพ่อแม่เข้าศูนย์ เป็นเรื่องผิดปกติไหม ไม่ผิดปกติ ลูกหลานส่วนใหญ่รู้สึกแบบนี้ และมักมาจากความรักและความห่วงใย การเลือกให้ท่านได้รับการดูแลที่เหมาะสม ไม่ใช่การทอดทิ้ง ถ้าความรู้สึกนี้กระทบการกินการนอนของตัวเอง ควรคุยกับคนที่ไว้ใจหรือผู้เชี่ยวชาญ